دست نوشته های چند دانشجو

اين قالب موقتاً جايگزين شده(در حال تكميل)1

فرهنگ سیاسی(9)

نتيجه گيري

چکيده نوشتار اين است که فرهنگ سياسي تبعي قبل از انقلاب در فرآيند انقلاب به فرهنگ سياسي تبعي ـ مشارکتي تبديل شد. همچنين پيامدهاي انقلاب و تحولات بيست و چند ساله آن, فرهنگ سياسي تبعي ـ مشارکتي را آرام آرام و به تدريج به سمت فرهنگ سياسي مشارکتي هدايت مي کند.

بنابراين در فرهنگ سياسي ايران ما شاهد پيدايش نوعي الگوي مشارکت افقي در سياست هستيم که جايگزين مشارکت پوپوليستي و عمودي دهه اول و دوم انقلاب شده است. منظور از مشارکت افقي آن است که تشکلهاي سياسي و مدني مستقل در حوزه جامعه مدني براي پيگيري منافع جمعي و گروهي و تحقق اهداف سياسي و اجتماعي خود به رقابت سياسي مي پردازند و درخواستهاي خود را به حکومت منعکس نموده و در جهت کسب کريسهاي قدرت در حکومت به فعاليت سياسي اهتمام مي ورزند. حال آنکه در مشارکت عمودي, عملاً تشکلهاي مستقل و رقابت سياسي وجود ندارد و نوع مشارکت از بالا به پايين و منفعلانه است.

پس از دوم خرداد و محور قرار دادن تاکيد بر توسعه سياسي و مشارکت توسط آقاي خاتمي سبب شد که احزاب و تشکلهاي سياسي به طور چشمگيري افزايش و گسترش يابند. البته بايد خاطر نشان ساخت که تعداد فزاينده گروهها و تشکلهاي سياسي پس از دوم خرداد, دليل بر پختگي و نهادينه شدن کامل رفتارهاي مشارکتي مردم در قالب اين تشکلها نيست. ولي بايد اذعان کرد که صرف شکل گيري اين گروهها و علاقه مندي برخي از اشخاص در جهت پيوستن به تشکلهاي سياسي, تاييدي بر جايگيري تدريجي فرهنگ سياسي مشارکتي به جاي فرهنگ سياسي تبعي است.

نتجيه نهايي اينکه با بررسي مقايسه اي فرهنگ سياسي در طي سه دهه پس از انقلاب, نشانه ها و شاخصهايي از تحول و شکل گيري نسبي فرهنگ سياسي نيمه مشارکتي و کمرنگ شدن فرهنگ سياسي تبعي ـ مشارکتي مشاهده مي شود. در حال حاضر مراحل اوليه و ابتدايي فرهنگ سياسي نيمه مشارکتي سپري شده و تحقق يافته است, اما نهادينه شدن فرهنگ سياسي مشارکتي در آينده, مشروط به رفع موانع در مسير اصلاحات سياسي, رفع آسيب پذيريهاي سياسي ـ اجتماعي, برقراري تعادل ظريف بين توسعه سياسي و توسعه اقتصادي, دروني شدن ارزشها و مفاهيم مدني جديد در اذهان مردم, کار بست واقعي آزادي و قانونمندي و رعايت حقوق جامعه و ديگران در رفتار شهروندان خواهد بود.

منابع و مآخذ

کتابها

1ـ آراسته خو, محمد؛ جامعه شناسي سياسي؛ تهران, صدوق, 1371.

2ـ شريف, محمدرضا؛ انقلاب آرام؛ تهران, روزنه, 1381.

3ـ عالم, عبدالرحمن؛ بنيادهاي علم سياست؛ تهران, نشر ني, 1382.

4ـ عنايت, حميد؛ انديشه سياسي در اسلام معاصر؛ بهاءالدين خرمشاهي؛ تهران, خوارزمي, 1372.

5ـ عيوضي, محمدرحيم؛ رشد مباني فکري و تحول فرهنگ سياسي در انقلاب اسلامي؛ قم, الهدي, 1378.

6ـ غفاري هشجين, زاهد؛ تئوري توطئه در فرهنگ سياسي معاصر ايران, تهران, سروش, 1384.

7ـ فرهيخته, شمس الدين؛ فرهنگ فرهيخته؛ تهران, زرين, 1377.

8ـ کاظمي, سيد علي اصغر؛ بحران نوگرايي و فرهنگ سياسي در ايران معاصر؛ تهران, قومس, 1378.

9ـ ليپست؛ دايره المعارف دموکراسي,

مقالات

1ـ پاي, لوسين؛ فرهنگ سياسي و توسعه سياسي؛ مجيد محمدي؛ نامه فرهنگ 6-5, سال دوم, پاييز و زمستان 1370.

2ـ سردار آبادي, خليل الله؛ تاثير تغييرات ساختاري و جهاني شدن بر فرهنگ سياسي ايران, فصلنامه مطالعات ملي, سال سوم, شماره 10, زمستان 1381.

3ـ سهراب زاده, مهران؛ عناصر فرهنگ سياسي عامه؛ فرهنگ توسعه, سال سوم.

نوشته شده توسط سید محمد میری |